Dagboek Ab Grivel vel 37

Donderdag 12 Apr.

Niet al te vroeg opgestaan. Buiten geweest bij de uitzaad. Ullrich was teruggekomen en vertelde dat de Amerikanen voor Magdeburg stonden! Bos is dus ook bezet, want hij was gebleven op de boerderij van de oudelui van Ullrich, in de buurt van Magdeburg. Ongeveer 4 uur is bij Schlagenthin een vliegtuig naar beneden gekomen en heeft een tijd liggen branden. 's Avonds soja gebrand.

Vrijdag 13 Apr.

Verdomd laat opgestaan. 's Morgens buiten geweest, 's middags waren we bijna klaar met uitzaaien en daarom ben ik weggegaan. Een beetje rondgeklunsd en niets gedaan. 's Avonds aardappelen gekookt en pap gegeten.

Zaterdag 14 Apr.

Om 9 uur op de afd gekomen. De hele morgen niets gedaan. 's Middags vrij genomen en de hele middag op het terras in de zon gezeten. Kregen bericht van Wendland dat we morgen kwart over 7 moeten aantreden bij het ziekenhuis om te graven. Vele rookwolken in de verte gezien. Zullen ook wel neergeschoten vliegtuigen geweest zijn.

Zondag 15 Apr.

Om 6 uur opgestaan. Op de fiets naar het ziekenhuis gereden. Daar bleken alle buitenlanders van Müncheberg aanwezig te zijn. We moesten nog een heel eind buiten M. een tankgracht graven. Dit heeft geduurd tot 1 uur met een kwartier pauze. Er waren de hele tijd soldaten bij, die de mensen opjoegen. Het front was erg onrustig en er was ook grote activiteit van de Duitsers in de lucht. Wij waren om half 2 weer thuis, de anderen die waren gaan lopen kwamen eerst om kwart over 2. Sauerkraut had eten warm gehouden. Daarna wat geslapen en toen pap gekookt.

Maandag 16 Apr.

's Morgens om 4 uur is het begonnen. We werden wakker door een enorm trommelvuur in de verte. Om half 6 ben ik opgestaan en heb mijn spullen naar de K.A. gebracht. Verder is er de hele dag beestachtig gevlogen van beide kanten, en er zijn hier verschillende malen bommen gevallen, zodat we geregeld in dekking moesten. Om 9 uur kwam Schröck ons vertellen dat we uit ons hol moesten, want daar kwamen soldaten in, en wij moesten naar de andere kamer. De hele morgen gesjouwd. 's Middags hebben we daar weinig meer aan gedaan, maar de hele tijd gekookt en gebakken, want de hele middag heeft het gas gebrand. 's Avonds zijn we vroeg gaan slapen, nadat we er over gedelibreerd hadden, of we in de K.A. zouden pitten of in het hol. We besloten in de kamer te blijven. Licht was er ondertussen niet meer en ook geen water. We lagen ongeveer 1 uur in bed, toen ik wakker werd, doordat er gevlogen werd. Ook werden er lichtkogels uitgegooid. We hebben ons toen als een haas aangekleed en zijn met ons hebben en houen naar de K.A. gehold. Het was daghelder buiten want overal hingen lichtkogels. Nauwelijks waren we in de K.A. of daar begonnen het bombardement dat met afflauwen en opleven tot ½12 geduurd heeft. We zaten met zijn allen in de Dunkelkammer en reden hem af en toe behoorlijk als ze erg dicht in de buurt vielen. Toen we na afloop gingen kijken buiten, was er een enorme vuurgloed richting station Dahmsdorf en een minder grote in Müncheberg. Toen alles voorbij was, hebben we zakken in de kelder van de K.A. uitgespreid en zijn toen daar gaan pitten.

Dinsdag 17 Apr.

Vroeg opgestaan en eens wat rondgeneusd. Bleek dat het Gutshof twee treffers had gekregen en voor ¾ in puin lag. Kühn en Siegmund die 's nachts nog waren komen aanzetten, omdat ze uitgebomd waren, vertelden dat in M. een paar huizen in de fik hadden gestaan. Wij hebben on in de K.A. kelder huiselijk ingericht, onze bedden uit het Kasino weggehaald, want daar was het onbewoonbaar geworden, doordat de ramen er uit waren en vele pannen van de daken. Overal lag glas. Verder hebben we onze voorraden in zekerheid gebracht en overal water klaargezet. Champagnet liet zich de hele dag niet zien we we namen aan dat hij gesmeerd was. 's Middags een tukje gedaan en daarna weer wat rondgeklooid. Bakker kwam met Sobotkowa en vertelde ons, dat hij hem wou smeren. Zij zijn 's avonds om 7 uur op de fiets gestapt en er vandoor gegaan. Hij wou ten N. van Berlijn langs, ik ben benieuwd of hij het haalt. Ons troepje is wel ingeslonken: nog 4 man: Buringh, van Voorthuizen, Pettinga en ik. 's Avonds was er licht en nog een beetje zitten lezen terwijl Gerrit harmonica speelde. Dat duurde echter niet lang, want toen ik een ogenblik buiten was, hingen er lichtkogels in het zuiden en zijn we dus maar naar bed gegaan. Eerst knalde het behoorlijk in de verte, later kwam het dichterbij en zal wel in de buurt van M. wat kapot gesmeten zijn. Daarna heerlijk geslapen.

Woensdag 18 Apr.

Op normale tijd opgestaan. Het bleek dat de soldaten terugtrokken en dat de mensen van het instituut meegingen. 's Morgens vroeg werden overal de telefoonleidingen afgebroken en stonden de wagens klaar. Ik sprak nog even met Otto, de "Bursche" van een van de officieren. Deze zei mij, dat het het beste was, om rustig hier te blijven. De Russen waren doorgestoten en zouden binnen 2 dagen hier zijn. Dat waren we toch al van plan en het heeft ons dus alleen in ons beluit versterkt. De moffen van het instituut wilden ook allemaal weg en het was overal een vreselijk geloop. Om ongeveer 11 uur zijn ze weggegaan met de Letten en verschillende Russen naar Berlin-Dahlem! Geef mijn portie maar aan fikkie! 's Middags was hier niemand meer aanwezig, alleen de lieden (Oekrainers) uit de barak. We zijn toen enige strooptochten gaan organiseren en hebben van alles bij elkaar gesleept: inmaak, vlees, worsten, sigaretten, een jasje voor Pieter, een rugzak, een veldfles, kaarsen, appels, wijn, most, enz. enz. Ik ben ook nog even op de toren geweest, maar er was weinig te zien, alleen bij het Russen kerkhof zag ik het mondingsvuur van kanonnen. Ongeveer 9 uur gaan slapen, na nog eens op de toren geweest te zijn. Was echter nu helemaal niets te zien, omdat er teveel stof hing. Alleen zag ik, dat er op het instituut nieuwe soldaten kwamen. De familie Kosloff is naast ons in de kelder van de Lupine afd getrokken, terwijl wij hier Vera en Amanski, een Tartaarse, er bij gekregen hebben. Van slapen was er de eerste tijd geen sprake, want er werd nog al geschoten in de buurt. 's Morgens werden we nog aangehouden en moesten benzinevaten op een auto laden. Daarbij was er een luchtgevecht en kwam er een Rus heel laag over zetten met een half afgeschoten staart.

<-- terug vooruit -->